Hayatın getirmiş olduğu stresin hem fizyolojik hem psikolojik etkilerinden korunabilmek ve kişiyi yaşama karşı daha bilinçli ve pozitif tutabilmeye yönelik algıya stres yönetimi denir. Stresi yönetebilmek kişinin zihinsel anlamda daha sakin kalabilmesini, iş/okul performanslarında daha verimli olabilmesini, kaygı, depresyon ve kalp rahatsızlıkları gibi birçok sağlık sorununu önleyebilmesi adına önemlidir. Günlük yaşamımızda da stres yaşamamıza sebep olabilecek birçok unsur vardır. Yaşadığımız iş/okul problemleri, vücudumuzun maruz kaldığı değişimler, ilişkiler, travmatik yaşantılar ve maddi sorunlar bu sebeplerden bazılarıdır.
Okuma Önerileri
- Bitmeyen Bir Tedirginlik Hali: Anksiyete Bozukluğu
- Renklerini Kaybeden Dünya: Depresyon
- Bir Anda Gelen Fırtına: Panik Atak
Stres yaşamın içinde olsa da çeşitli türleri vardır:
- Akut stres: Aniden gelişen olaylar karşısında vücudumuzun “savaş ya da kaç” moduna geçmesiyle ortaya çıkar ve tehlikenin sona ermesiyle stres seviyesi hızla düşmeye başlar.
- Epizodik akut stres: Birey sürekli olarak tekrarlanan stres durumlarını yaşamaktadır ve hayatında genel olarak endişe duyma hali görülmektedir.
- Kronik stres: Kişide uzun süre boyunca devam eden ve kontrol edilmesi zor stres durumlarıdır. Sağlık sorunlarını da beraberinde getiren bu stres türünü kontrol altına alabilmek oldukça önemlidir.
- Travmatik stres: Bireyin yaşamı içinde maruz kaldığı travmatik olaylar karşısında ortaya çıkan stres türüdür.
Stresin insan vücuduna hem fizyolojik hem psikolojik etkileri vardır. Stres altında olan bireylerde kas gerginliği, mide ve bağırsak problemleri, nefes darlığı, kalp çarpıntısı, baş dönmesi, diş gıcırdatma ve tansiyon belirtileri görülebilmektedir.
Stresin psikolojik etkileri ise sürekli gergin olma hali, kaygı, odaklanma problemleri, unutkanlık, uyku bozuklukları ve motivasyon kaybı gibi faktörlerdir. Fazla stres ruhsal sağlığımızı, bağışıklık sistemimizi, sindirim sistemimizi; kısacası yaşam kalitemizi olumsuz etkilemektedir.
Bu sebeple stres yönetimi oldukça önemlidir. Kişi bu yönetime en başta kendi rutin yaşamında değişiklikler yaparak başlamalıdır. Bu süreçte sosyal destek almak, düzenli uyku ve beslenme, hobiler edinmek ve fiziksel egzersizler yapmak oldukça önemlidir. Bütün bunlara ek olarak kişi profesyonel destek alarak da bu süreci daha sağlıklı şekilde yönetebilir.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
En önemli adım stresin kaynağını belirlemek sonrasında fiziksel egzersizler ve düşünce yapısında değişikliğe gitmektir.
Anlık stres yönetim pratikleri ve uzun vadede ise yaşam tarzı düzenlemeleri ve uzman yardımıyla stres yönetimi sağlanabilir.
Fiziksel aktiviteler, dijital detokslar, planlı hayat düzeni ve sınır çizebilmek stresten kurtulmada önemli faktörlerdir.
Stresi yenmenin en kolay yollarından biri nefes teknikleridir. Nefes teknikleri sinir sistemimizin savaş ya da kaç modundan çıkmasını sağlar.
Stres vücutta tek bir noktaya değil herkeste farklı bir noktaya vurur. Bazı bireyler kas sisteminde sıkıntılar yaşarken bazı bireyler kalp damar problemleri, uyku problemleri veya mide problemleri yaşamaktadır.
Stres her bireyde farklı şekilde ortaya çıkmaktadır. Burada bireyin geçmiş yaşantıları, kişilik özellikleri ve psikolojik sağlamlığı devreye girmektedir.